Lezersreacties worden dagelijks door heel wat mensen gelezen en doordat ze op de website van ‘bekende’ en ‘betrouwbaar’ geachte media staan, lijken ze gelegitimeerd en kunnen ze andere lezers beïnvloeden. Dit is natuurlijk eigen aan het feit dat men het debat toelaat, maar ik ben van mening dat er hier en daar toch wat meer gemodereerd kan worden. Je zou dit alles natuurlijk kunnen weglachen onder het motto van de ‘vrije meningsuiting’, maar daar gaat het mij hier niet om. Iedereen mag van mij zijn mening verkondigen en ik ben er voorstander van dat nieuwswebsites dergelijke discussies toelaten en de lezer een kans bieden om te reageren. Als mensen hun mening goed onderbouwen heb ik er niets op tegen dat het een beetje wansmakelijk of eerder kwetsend kan overkomen, smaken verschillen, maar sommige zaken zijn gewoon te gortig, echt lasterlijk of puur racisme. Dergelijke uitspraken horen volgens mij niet thuis op deze websites.

In april hebben de CD&V-senatoren Pol Van Den Driessche en Els Schelfhout en Dany Neudt van de interculturele organisatie Kif Kif, de Vlaamse uitgevers en hoofdredacteuren van kranten en weekbladen opgeroepen om op te treden tegen racistische en haatdragende boodschappen op hun internetfora. Ze wezen er toen ook op dat mediabedrijven een sterke invloed kunnen hebben op de publieke opinie en dat ze daarom hun maatschappelijke verantwoordelijkheid moeten opnemen. De hierboven genoemden startten ook een petitie die door heel wat prominenten uit zowel de media als de politiek ondertekend werd.

De Raad voor de Journalistiek kondigde toen ook aan om de verantwoordelijkheid na te gaan van de media bij het modereren van hun websites. Ik had hierover vrijdag een kort gesprek met Flip Voets, secretaris-generaal en ombudsman van de Raad voor de Journalistiek. Hij vertelde me onder andere dat de Raad voor de Journalistiek deze problematiek nog aan het onderzoeken is. “Wanneer je naar het buitenland kijkt, merk je dat er nog veel onzekerheid is. Er bestaat geen richtlijn die zegt dat al die fora op voorhand gemodereerd moeten worden. Daar is trouwens grote betwisting over. Een aantal mensen zijn van mening dat dit onmogelijk is en dat het nu eenmaal de natuur van het internet is. Dit belet echter niet dat de redacties de verantwoordelijkheid hebben om, als er onwenselijke reacties op hun websites komen, die er zo snel mogelijk af te halen. Maar eisen dat al die fora op voorhand gemodereerd worden is blijkbaar niet doenbaar.”

In juni heeft de Raad voor de Journalistiek er al op gewezen dat redacties inderdaad verantwoordelijk zijn. Een man had toen een klacht ingediend bij de Raad voor de Journalistiek, omdat de nieuwsredactie van de VRT zijn reactie, op een tekst die Kathleen Cools op haar weblog gepubliceerd had, niet opgenomen werd. Zijn klacht bleek ongegrond. “Wanneer een journalistiek medium een website in het leven roept die het geven van reacties toelaat, is deze verantwoordelijk voor de zaken die op die website staan, dus ook de lezersreacties. Men moet zijn verantwoordelijkheid opnemen. Er mogen bijvoorbeeld geen racistische boodschappen op staan, of dingen die lasterlijk zijn”, meent Flip Voets.

De Raad voor de Journalistiek zou begin 2009 een standpunt innemen over deze kwestie. Voets denkt dat redacties, net als in het buitenland, niet alles op voorhand zullen moeten modereren. Volgens hem zal men wel zeggen dat redacties al het mogelijke moeten doen om schadelijke content te vermijden en indien er toch ongewenste zaken op hun website komen, moeten ze die zo snel mogelijk verwijderen.

Zie ook:

http://www.stopracismeopmediasites.be

http://www.rvdj.be/pdf/beslissing200809.pdf

Het Belang van Limburg is er volgens hem voor iedere Limburger. ‘Van de wieg tot het graf.’ En dat bedoelt hij letterlijk. ‘Jaarlijks verschijnen de pasgeboren baby’s in de provincie met een foto in een speciale bijlage. Een paar jaar later staan ze opnieuw in de krant, dan in de bijlage ‘eerste klasjes’. Foto’s van trouwerijen en gouden huwelijken verschijnen in de ‘Goednieuwskrant’.’ Lezers kunnen via de website van Het Belang van Limburg zelf foto’s opladen, voorzien van wat commentaar. Wat de lezersgebondenheid betreft, kan dit volgens mij wel tellen.

De mensen willen, volgens Vandekerckhove, blijkbaar ook graag service. ‘Maandelijks kunnen lezers naar een team deskundigen bellen met vragen over hun tuin, de belastingen, gezondheid of onderwijs. Dat levert doorgaans tussen tweehonderd en driehonderd telefoontjes op. De tien meest gestelde vragen krijgen met de antwoorden een plek in de krant.’ En dit is niet het enige opmerkelijke initiatief. In de zomer bracht Het Belang van Limburg ook een serie ‘Buren zonder Muren’. Dit waren 44 portretten van allochtone en plaatselijke buren. ‘We proberen 44 nationaliteiten in de krant te krijgen, verspreid over 44 dagen en verzorgd door 44 journalisten’, vertelde Vandekerckhove hierover in het artikel in mei.

Hij vindt ook nog dat regionale kranten moeten samenwerken, maar het mogen geen kopbladen worden. ‘Toen Concentra in 1996 De Gazet van Antwerpen kocht, bleven ontslagen uit. Om de Limburgse identiteit te kunnen waarborgen. Natuurlijk wisselen we kopij uit, maar we blijven wel onze eigen kranten maken. De politiek in Brussel bekijken we door een Limburgse bril. Een journalist kan niet voor tien kranten tegelijk werken. Iedere regio vraagt een eigen aanpak.’

http://www.dejournalist.nl/achtergronden/bericht/het-belang-van-limburg-van-de-wieg-tot-het-graf/

De Persgroep vermeldt op haar website dat HLN.be sinds december 2004 de grootste nieuwssite is in België. HLN.be brengt naast nieuws en sport ook ‘Fun & Entertainment’, ‘Autonieuws’ en ‘Reisnieuws’. HLN.be organiseert ook vaak wedstrijden die telkens heel wat bezoekers aantrekken. Sinds eind 2005 maakt De Persgroep ook 7sur7.be, een Franstalige tegenhanger van HLN.be. De gelijkenissen tussen beide sites zijn treffend, zowel wat de inhoud als de opmaak betreft.

In een artikel van Bart Lombaerts (‘Het gevecht om de surfer’, Media Marketing, nr 128, mei-juni 2008 ) vond ik nog heel wat meer interessante informatie:

“In tegenstelling tot de meeste andere krantensites heeft De Persgroep tot 2003 gewacht om met een site van Het Laatste Nieuws te komen. En in tegenstelling tot alle andere krantensites werden krant en site trouwens volledig los van elkaar gepositioneerd.”

HLN.be heeft een onafhankelijke redactie, een eigen budget en marketing. Er is geen contentuitwisseling met de papieren versie van Het Laatste Nieuws. Dit in tegenstelling tot de website van Het Nieuwsblad. Op Nieuwsblad.be heeft elke gemeente haar eigen site en die wordt geüpdatet met content uit de krant, maar ook met berichtgeving van lokale bloggers. “Internet heeft een ander ritme dat niet met dat van een krant te verzoenen is. De gebruiker heeft andere verwachtingen en je maakt nieuws op een andere manier”, meldt Mick Van Loon, hoofdredacteur van HLN.be.

De online redactie van De Persgroep Publishing werkt ook voor de sites van 7 sur 7, De Morgen, Goed Gevoel en Nina, en telt volgens het artikel inmiddels 25 personen. Mick Van Loon: “In het team zijn geen specifieke journalisten voor de afzonderlijke sites. Het gebeurt dus dat een journalist twee artikels over hetzelfde onderwerp maakt voor verschillende sites. Bij De Morgen is de site wel het verlengde van de krant en is er wel interactie tussen de print- en de online redactie. De globale filosofie blijft echter dat internet een specifiek medium is, met eigen journalisten.”

En dan volgt voor mij de verrassing van de dag…

Sinds midden april heeft HLN.be naast de redactie in Kobbegem bij Brussel, een tweede redactie in Sydney. “Wij willen een 24/7 nieuwssite zijn en merkten dat het ‘s nachts praktisch niet haalbaar was nieuws te brengen. Door van het uurverschil te profiteren, lukt dat wel. Bovendien worden de twee journalisten in Sydney verplicht om op zoek te gaan naar info omdat de persbureaus op dat moment niet actief zijn. Dat levert ons ‘s morgens vaak een scoop op”, aldus nog Mick Van Loon.

En na nog wat zoekwerk ontdekte ik dat er sinds begin november ook een derde redactie is, vanuit het Canadese, Montreal. HLN.be noemt zichzelf vanaf nu “de grootste, meest bezochte en meest geüpdate nieuwssite van het land. Gemaakt van op drie continenten: een unicum in de uitgeverswereld”.

Hun ondertitel “24/24 7/7” hebben ze inderdaad niet gestolen, maar ik denk toch niet dat er veel mensen zijn die ’s nachts om 4u aan hun computerscherm gekluisterd zitten, wachtend op een vers bericht op HLN.be. Ik vind het anderzijds wel heel origineel en ik ben ook benieuwd naar wat de toekomst brengt. Zullen er nog buitenlandse (mini-)redacties bijkomen of zullen ze eerder worden stopgezet? Dat is allemaal heel interessant om volgen, maar het is uiteindelijk toch wel een feit dat regionaal nieuws op dit moment blijkbaar niet in dit plaatje past.

Zie ook:

http://www.fondspascaldecroos.org/index.php?page=649&detail=2044

De vriendelijk kijkende meneer met de telefoon in de hand is blijkbaar Roel Vandecasteele, redacteur Lezerscontacten. In die hoedanigheid houdt hij ook zelf een blog bij met zijn bevindingen, o.a. over het voorbije bezoek van minister Van Brempt. En weeral wordt rechts mijn aandacht getrokken. Het Nieuwsblad roept mij nogmaals op: ‘Reageer zelf!’ Mailen, bellen, schrijven, faxen, lezersbrieven, polls, forum of zelf unieke foto’s opladen, het mag allemaal!

Sorry, beste Nieuwsblad, ik heb nu geen tijd om op alles te reageren, maar als ik later op mijn pensioen ben, zal ik wel eens mee debatteren. Tenzij ik het op dat moment niet meer kan of jullie het me niet meer toelaten omdat de onderwerpen op zijn, doordat jullie in het verleden al over zoveel gediscussieerd hebben. Nee, dat lijkt me wat pessimistisch. Er zal altijd wel iets zijn waar over gedebatteerd kan worden. Dus als de wereld tegen dan nog niet is vergaan, lijkt het me wel leuk dat jullie op dat moment nog steeds een forum bieden voor debat. Maar wat de toekomst brengt weet natuurlijk niemand…

Deze keer onderzocht Het Nieuwsblad dus de veiligheid van schoolomgevingen, een onderwerp dat veel van hun lezers waarschijnlijk nauw aan het hart ligt. Hoe ze daarbij te werk gingen wordt op de website uitgelegd. Het Nieuwsblad vroeg zijn reporters om op basis van een vragenlijst zo’n 1000 scholen een score te geven op 10. Deze vragen hadden vooral betrekking op de aanwezigheid van snelheidsremmende maatregelen en het verkeersbeleid van directies en overheden. Daarnaast werd een enquête gestuurd naar de directies van alle Vlaamse kleuter-, lagere en middelbare scholen met vragen over de verkeerssituatie in de buurt van hun school en hoe ze de verkeersveiligheid van hun leerlingen inschatten. Nadien werden de bevindingen van dit onderzoek gepubliceerd. Onder het motto ‘Bekijk de resultaten en geef uw mening’ wordt de lezer trouwens nog steeds aangespoord om hierop te reageren.

Als ze bij Het Nieuwsblad iets doen, dan willen ze het blijkbaar uitgebreid doen. Het gaat hier om meer dan alleen aan de lezers de mogelijkheid te bieden om hun mening te geven over de schoolomgeving van hun kinderen, zelfs Vlaams minister van mobiliteit Kathleen Van Brempt werd bij het project betrokken. Donderdagmiddag (16 oktober) heeft de minister gechat met de lezers van Het Nieuwsblad. Tussen 12u30 en 13u30 kon wie dit wou haar vragen stellen over de veiligheid rond scholen. Het resultaat van deze chatsessie is nu ook nog steeds online raadpleegbaar. Op de website van Het Nieuwsblad staat ook een filmpje waarin de chef regio, Johan Vercammen, en minister Van Brempt hun bevindingen weergeven over het hele project.

‘Ieder jaar kunnen we lezen wie de man of vrouw van het jaar is, wie sportief het meeste uitblonk, welke auteur het mooiste boek uit de pen liet vloeien, en ook onze economische hoofdrolspelers worden door de vakbladen op een rijtje gezet. We krijgen dus regelmatig een overzicht van figuren die nationaal een grote uitstraling hebben, maar wat de regio’s betreft blijven we wat op onze honger zitten. Het Nieuwsblad vult deze leegte nu op. ‘In totaal nomineerden we 2.045 mensen die kans maken op de titel m/v met macht ‘, zegt adjunct-hoofdredacteur Guy Fransen. ‘En vanaf vandaag gaan we uitzoeken wie op het plaatselijke niveau de mensen met macht zijn.’

Wie heeft de langste arm, de luidste stem en het laatste woord? Dit kunnen politici met nationale uitstraling zijn, die ook op het lokale niveau zeer duidelijk hun stempel drukken, of plaatselijke politieke figuren die in de loop der jaren een onaantastbare machtspositie hebben opgebouwd. Maar de m/v met macht kan ook iemand zijn die door invloed of uitstraling de gang van zaken in een gemeente beïnvloedt. Een bekende schrijver, een snelle atlete of een held van het witte doek, allemaal kunnen ze een belangrijke rol spelen in een gemeente.’ (Bron: www.nieuwsblad.be)

Bij het organiseren van een poll die nagaat wie er ‘het meeste macht’ heeft kan men zich heel wat vragen stellen. Macht is nu eenmaal iets speciaal. Het woord heeft verschillende ladingen en deze kunnen zowel positief als negatief zijn. Maar wat bedoelt men hier eigenlijk met ‘macht’? Blijkbaar gaat het om meer dan alleen een wettelijke bevoegdheid, want ook iemand met ‘invloed of uitstraling’ kan blijkbaar ‘de gang van zaken in een gemeente’ beïnvloeden. Op deze manier wordt de term macht wel heel ruim. Iedereen met een beetje naam of faam kan blijkbaar solliciteren voor de vacature van M/V met macht. Op veel plaatsen werd het al gauw een populariteitsmeting.

Je zou deze verkiezing dus heel gemakkelijk met allerlei argumenten de grond in kunnen boren. Echt representatief en correct kan je het niet noemen. Maar ik moet toegeven dat ik zelf toch ook wel een beetje nieuwsgierig was naar de resultaten van deze poll. Ik vond het eigenlijk best grappig. In Gent waren bijvoorbeeld belangrijke politici zoals burgemeester Daniël Termont en ex-premier Guy Verhofstadt geselecteerd, net als andere beroemdheden zoals Luc De Vos, Murielle Scherre en Katja Retsin. En in Aalter zou Wendy Van Wanten het opnemen tegen minister van defensie Pieter De Crem. Het Nieuwsblad organiseert wel vaker polls onder zijn lezers. Vaak komt hier heel wat reactie op en ook dit keer hebben maar liefst 63.216 mensen gestemd.

Het was al dagen van voordien aangekondigd en zaterdag (4 oktober) was het dan zo ver, de resultaten van de poll werden gepubliceerd. Op de voorpagina van Het Nieuwsblad stond in grote letters aangekondigd: ‘M/V met MACHT. 63.216 lezers brachten hun stem uit. Burgemeesters spannen de kroon – blz.4. Lees de resultaten voor uw gemeente – blz.36-37’. Ik vermoed dat veel mensen vlug zullen doorgebladerd hebben naar die pagina’s van de krant, benieuwd naar resultaten en wie het wel of net niet geworden was in hun gemeente.

Het Nieuwsblad concludeerde dat in veel gemeenten de burgemeester het meeste macht heeft. Dit leek me geen zo’n verrassend nieuws. Burgemeesters worden nu eenmaal verkozen en dus is het ook logisch dat ze populair zijn in hun gemeente en ze hebben natuurlijk ook ‘macht’ in de strikte zin van het woord. Naast deze algemene conclusie waren er toch ook wel enkele opmerkelijke resultaten. Zo haalde burgemeester Louis Tobback in Leuven maar liefst 70,05 procent van de stemmen. Patrick Janssens behaalde in Antwerpen 51,15 procent van de stemmen. Zijn dichtste achtervolger was acteur Jan Decleir met 9,36 procent. Met 22,30 procent van de 453 uitgebrachte stemmen won Yves Leterme nipt van de burgemeester (21,85 procent) in zijn thuisstad Ieper. Koning Albert II stond in Brussel slechts op de vierde plaats met 11,23 procent. In Balen werd Tom Boonen tweede met toch ook een niet onaardige 25,19% van de stemmen. Toch wel eens leuk om te weten.

Dat het in veel gemeenten ook een populariteitsmeting was, blijkt uit de resultaten in mijn eigen gemeente Diksmuide. Volgens 26,82 procent van de Diksmuidelingen heeft Karl Vannieuwkerde het meeste macht. In het artikel op pagina 4 werd trouwens foutief vermeld dat Guido Vandenbroucke als burgemeester op de tweede plaats komt, met 24,09 procent. Guido Vandenbroucke is niet de burgemeester van Diksmuide, maar wel conservator van het natuurgebied De Blankaart. Deze fout werd trouwens recht gezet in de krant van 7 oktober. De Diksmuidse burgemeester behoorde niet eens tot de 5 genomineerden. Ook een foutje? Waarschijnlijk… De eerste schepen was wel genomineerd en hij werd derde. Blijkbaar hebben politici in Diksmuide niet zo veel ‘macht’.

Ik zou nog even willen terugkomen op de verkiezing van Karl Vannieuwkerke tot machtigste persoon. Daar kan je verschillende redenen voor vinden. Karl Vannieuwkerke is nu eenmaal de enige echte BV die in Diksmuide woont. Hij is een sympathieke en charmante televisiepersoonlijkheid. En hij is ook de man die aan de wieg stond van het erg succesvolle Diksmuidse Natourcriterium. Toch een mooie verdienste. Maar dan is er nog iets. Karl Vannieuwkerke is een journalist. Dus wie weet, binnen 20 jaar…